Techniek
Welke koelkast in je camper: compressor, absorptie of koelbox?
De koelkast is het enige apparaat in je camper dat dag en nacht aanstaat, en daarmee meteen de grootste post op je accu. De keuze tussen compressor en absorptie bepaalt hoeveel accu je nodig hebt, hoeveel ventilatiegaten je in je zijwand moet zagen, en of hij het op een camping in Spanje nog doet.
Bijgewerkt op 11 min lezen
De drie soorten naast elkaar
| Compressor | Absorptie | Koelbox | |
|---|---|---|---|
| Werkt op | 12 V, en 230 V via de lader | Gas, 12 V, 230 V | 12 V |
| Verbruik per dag | 25 – 50 Ah | Op gas nauwelijks stroom; op 12 V onbruikbaar veel | 30 – 60 Ah |
| Bij 35 graden buiten | Koelt gewoon door, verbruikt meer | Haalt het niet meer | Koelt matig |
| Moet waterpas staan | Nee | Ja, binnen drie graden | Nee |
| Geluid | Hoorbaar als hij aanslaat | Stil | Hoorbaar |
| Ventilatie nodig | Luchtspleet rondom | Twee roosters in de zijwand, verplicht | Vrij opstellen |
Absorptie was jarenlang de standaard in fabriekscampers, en daar komt zijn goede naam vandaan. Het principe heeft geen bewegende delen en is daardoor stil, maar het werkt met warmte in plaats van met een pomp — en juist dat is zijn zwakte. Wordt het buiten heet, dan kan hij zijn eigen warmte niet meer kwijt en koelt hij niet meer. Dat is precies het moment waarop je een koelkast nodig hebt.
Een absorptiekoelkast op 12 volt laten draaien terwijl je rijdt kan, maar hij trekt dan rond de 10 ampère continu — twee keer zoveel als een compressor over een hele dag. Stilstaand op 12 volt is geen optie: dan is je accu in een halve dag leeg.
Hoe groot, en waar
Voor twee mensen die om de paar dagen boodschappen doen is veertig tot zestig liter ruim voldoende. Groter klinkt aantrekkelijk tot je merkt wat het kost: elke extra liter is inbouwruimte die je van je keukenblok afsnoept, extra gewicht, en meer stroom. Een koelkast van honderd liter in een bus van drie meter is een koelkast die je halfleeg meesleept.
- Onder het werkblad is de gebruikelijke plek en meteen de beste: laag gewicht, en je hebt er staand bij zonder te bukken tot de vloer.
- Niet naast de kookplaat en niet tegen een zuidwand: elke graad die hij extra weg moet werken kost je stroom.
- Een lade-uitvoering is prettiger in gebruik dan een deur, want bij een deur valt de koude lucht er bij elke opening uit.
- Reken op het gewicht van een volle koelkast. Vijftig liter boodschappen is ongeveer dertig kilo bovenop het apparaat zelf.
Ventilatie: waar de meeste koelkasten op stuklopen
Een koelkast koelt niet, hij verplaatst warmte — van binnen naar buiten. Kan die warmte niet weg, dan blijft de koelkast draaien zonder resultaat, en dat is meteen de meest gemelde storing. Bij een compressor volstaat een luchtspleet rondom van een paar centimeter, met ruimte onder en boven zodat warme lucht vanzelf opstijgt. Bij absorptie is het strenger: die vraagt twee roosters in de zijwand van je bus, een laag en een hoog, precies zoals de fabrikant voorschrijft.
Die twee roosters zijn bij een absorptiekoelkast op gas geen aanbeveling maar een voorwaarde. Het toestel verbrandt gas en de verbrandingsgassen moeten naar buiten; bouw je hem dicht in, dan komen ze in je woonruimte terecht. Wie voor gas kiest, laat de inbouw controleren door iemand die daarvoor gekwalificeerd is.
Wat hij van je accu vraagt
Een compressorkoelkast van vijftig liter gebruikt in het voorjaar zo'n 25 ampère-uur per dag en in een hete zomer het dubbele. Dat is bij de meeste zelfbouwcampers meer dan de helft van het totale dagverbruik. Reken hem dus als eerste in je accuberekening en niet als sluitpost: honderd ampère-uur lithium is bij twee dagen zonder zon en een koelkast al krap.
- Zet hem op de zuinigste stand die nog koud genoeg is. Eén graad lager kost al merkbaar meer.
- Vul hem voor vertrek met koude boodschappen. Een koelkast die warme flessen moet afkoelen draait uren achter elkaar.
- Isoleer de inbouwnis. Een koelkast die in een warme kast staat, koelt die kast mee.
- Een aparte zekering vlak bij de accu, en kabel van 2,5 mm² tot vier meter. Hij trekt bij het aanslaan kort veel meer dan zijn opgegeven verbruik.
Reken je accu door op je dagverbruik
Wat je hiervoor nodig hebt
Deze onderdelen verkopen wij (nog) niet los. De lijst staat er omdat dit is wat er in je winkelmandje hoort te liggen voordat je begint.
- Compressorkoelkast 40 – 60 liter, 12 V, als lade of met deur
- Ventilatierooster voor de inbouwnis
- Aparte zekering en kabel 2,5 mm²
- Accubewaking, zodat je ziet wat hij werkelijk trekt
Veelgestelde vragen
- Compressor of absorptie in een camper?
- Voor een zelfbouwcamper vrijwel altijd compressor. Die werkt ongeacht de buitentemperatuur, hoeft niet waterpas te staan, vraagt geen gasaansluiting en geen twee roosters in je zijwand. Absorptie is stil en draait op gas, maar haalt het boven de dertig graden niet meer — precies wanneer je hem nodig hebt.
- Hoeveel stroom verbruikt een camperkoelkast?
- Een compressorkoelkast van vijftig liter zit op 25 tot 50 ampère-uur per dag, afhankelijk van de buitentemperatuur. Dat is bij de meeste zelfbouwcampers meer dan de helft van het totale dagverbruik, dus reken hem als eerste mee bij het kiezen van je accu.
- Hoe groot moet de koelkast in mijn camper zijn?
- Veertig tot zestig liter is voor twee personen ruim voldoende als je om de paar dagen boodschappen doet. Groter kost inbouwruimte die je van je keukenblok afhaalt, extra gewicht en meer stroom — en in een bus van drie meter sleep je een koelkast van honderd liter halfleeg mee.
- Waarom koelt mijn camperkoelkast slecht?
- Bijna altijd door ventilatie. Een koelkast maakt geen kou maar verplaatst warmte, en als die warmte niet weg kan blijft hij draaien zonder resultaat. Bij een compressor heb je een luchtspleet van een paar centimeter rondom nodig, met ruimte onder én boven. Bij een absorptiekoelkast horen er twee roosters in de zijwand, een laag en een hoog.